Deprem engellemesi zor olan bir doğal afettir. Fakat gereken önlem ve tedbir alındığı zaman genellikle yaşanan doğal afet sonucunda felaketlerden az da olsa sıyrıklarla kurtulmamızı sağlamaktadır. Depremde sevdiklerini kaybeden kişiler ya da bireyin enkaz altında kalıp endişe ve panik altında olması deprem korkusuna sebebiyet verebilmektedir. Deprem korkusu yaşayan bireylerin çoğunlukla her an kötü bir şey olacakmış hissinin oluşması ve genellikle de bireylerin tekrar o deprem anını yaşayabileceklerini düşündükleri için bu korkuya maruz kalırlar. Ve bu daha da büyüyerek bir fobi haline dahi gelebilmektedir.
Birey deprem korkusu yüzünden normal hayatına geri dönememekle birlikte günlük hayatta yapması gereken iş ve becerileri de yapamamaktadır. Deprem fobisi bireyin hayatını olumsuz etkilemekte ve genel olarak alt üst etmektedir. Bireyde görülen deprem korkusuyla birlikte başka rahatsızlıklarda meydana gelir. Birey yaşamış olduğu olaylardan dolayı travma oluşur ve bu da bireyde başka rahatsızlıklara neden olur. Birey deprem fobisiyle birlikte gelişen stres, kaygı bozukluğu, depresyon, panik atak ve travma sonrası stres bozukluğunu birlikte yaşayabilir. Deprem korkusuyla birlikte bazı rahatsızlıklarda tetikleyici olabilir.
Deprem korkusu yaşayan bireyler genel olarak her an deprem olacağını düşünür. Bu yüzden de genelde uyku güçlükleri, uyku problemleri yaşarlar. Deprem korkusu ile yaşayan insanların bu korkuyla yaşamayı öğrenmesi, mücadeleyi bırakmaması ve son olarak ise bireylerin mutlaka psikolojik destek almaları tavsiye edilir.
Deprem Korkusunun Oluşma Nedenleri
Her birey yaşanan depremlerden büyük ölçüde etkilenir ve depremin sürekli olarak tekrarlanmasından korkabilirler. Deprem bölgesinde yaşayan bireyler sürekli depremle karşı karşıya kaldıkları için deprem anını sürekli yaşamaktan korkar ve endişe duyar. Bu durum deprem fobisine dönüşür. Ya da bireylerin daha önceden geçmişte yaşadıkların olayların travmaya dönüşmesi sonucunda da deprem korkusu ortaya çıkmış olabilir. Yani aslında baktığımız zaman bireylerin yaşadıkları durumlara göre deprem korkusunun oluşma nedenleri de farklılık gösterebilir. Deprem korkusunun birçok nedeni ve sebebi olabilir. Deprem korkusunun oluşma nedenlerine bakacak olursak eğer,
- Bireylerde deprem korkusunun oluşma nedenleri arasında daha önceden yaşamış olduğu kötü olaylar ya da depremde sevdiklerini kaybetmiş olmalarından kaynaklı olarak bu korku oluşmuş ve tetiklenmiş olabilir. Bu yüzden de bireyler genellikle depremin tekrar olmasından korkar. Tekrar o deprem anını yaşayacağını ve yaşadığı olayların tekrarlanacağını düşünür.
- Bireyler deprem anından sonra günlerce enkaz altında kalıp görevlilerin onu kurtarmasını beklemiş olabilir ve kötü olaylarla başa çıkmada mücadele ettiğinden dolayı da kendini kötü hissettiği için deprem korkusu tetiklenmiş olabilir.
- Depremde birey çok sevdiği evini kaybetmiş olabilir. Ve ailesiyle birlikte yaşamış olduğu o anılar evde olduğu için korkmuş olabilir ve fobi de ortaya çıkmış olabilir.
- Deprem bölgesinde yaşayan bireylerin olası herhangi büyük bir depremle birlikte ev çatlak veya hasar almış olabilir. Bu da bir dahaki depremde evinin yıkılacağını düşündüğü için de birey kendini kötü hissedebilir ve olumsuz düşüncelere yol açabilir. Bu gibi sebeplerde bireylerde deprem korkusunu tetiklemiş olabilir.
- Küçüklük yaşlarda depremle büyüyen yetişkinlerde genel olarak bir travma yatkınlığı olduğundan dolayı da bireylerde sonuç olarak deprem korkusu sürekli olarak bulunmaktadır ve bu fobi onlarla yaşaya yaşaya bütünleştiği için aşmak, kurtulmak çok zor olacaktır. Deprem korkusu yaşayan bireylerde genel olarak fobinin oluşma nedenleri yukarıda maddeler halinde açıklanmıştır.
Bireylerin yaşamış oldukları deprem fobisinin oluşma nedenleri bireyin yaşadığı hayata ve travmalarına bağlı olarak değişkenlik gösterir ve deprem korkusunun çoğunluğu küçük yaşlarda deprem bölgesinde yaşayan çocuklarda, yetişkinlerde meydana gelir. Aşılması çok zor bir süreçtir.
Deprem Korkusu Belirtileri Nelerdir?
Deprem bölgesinde yetişen bireyler, çocuklar üzerinde bu fobinin oluşması ve belirtilerin görülme ihtimali çok yüksektir. Deprem korkusunun belirtilerine bakacak olursak eğer,
- Bireylerde görülen deprem korkusunun belirtilerinden birisi de bireyin deprem anının tekrar yaşanacağını düşünmesidir.
- Deprem korkusunu yaşayan bireylerin depremin tekrar yaşanmasından korktuğu için bireyler panik atak geçirebilir. Bu da deprem korkusunun belirtileri arasında görülebilmektedir.
- Bireyler deprem korkusu yüzünden depresyon ya da kaygı bozukluğu gibi ruhsal rahatsızlıklar yaşayabilir. Ve bu yüzden de tedavi olunması gerekmektedir.
- Deprem korkusu yaşayan bireylerin travma yaşamaları çok normal bir durumdur.
- Sürekli terleme ya da nefes almada zorluk çekerler.
- Bireyler deprem korkusu yaşıyor ise eğer uyku güçlükleri ve uyku bozuklukları yaşamaktadır.
- Bireyler deprem korkusu yaşadıkları için ise genel olarak sevdiklerini kaybetme korkusu yaşar. Bu da deprem korkusu belirtilerindendir.
- Bireylerde baş dönmesi, baş ağrısı ya da baş ağrısı görülebilmektedir. Bu deprem korkusu belirtisi olabilir. Fakat her baş dönmesi, baş ağrısı ya da mide bulantısı deprem korkusunun belirtilerinden olmayıp başka rahatsızlıklarında habercisi olabilmektedir. O yüzden her belirti için aynı rahatsızlıkta görüldüğünü düşünülmesi yanlıştır.
Deprem Fobisi Nasıl Atlatılır?
Deprem fobisinin aşılması çok zorlu bir süreçtir. O yüzden de deprem fobisini atlatabilmek bireyin kendi elinde ve iradesindedir. Birey eğer gerçekten kendisinin iyileşmesini isterse mutlaka profesyonel destek alır. Deprem fobisini atlatabilmek için farklı aktivitelere yönelmesi gerekir.
Deprem fobisini yenebilmek için yapılacak şeyler:
- Bireylerin spora yönelerek fobilerin aşabileceği düşünülmüştür. Bireyler farklı spor dallarına yönelerek ve spor yaparak deprem korkusunu yenebilirler.
- Bireyler meditasyon ya da yoga yaparak nefes egzersizleri yaparak panik ve kaygı durumlarını da azaltarak deprem korkusunu tamamen bitirmese de az da olsa yapılan bu egzersizlerin fayda gösterdiği görülmüştür. O yüzden meditasyon ya da yoga yapılmalıdır..
- Bireyler deprem korkusu yüzünden geceleri uyku bozuklukları yaşayarak uyumakta güçlük çeker. Bireylerin düzensiz olan uyku düzenlerini düzene sokarak daha çok deprem korkusunu azaltabilirler.
- Deprem korkusu yaşayan bireyler genel olarak aileleri ve arkadaşlarıyla iletişim ya da bağlantı kurarak deprem korkusunu yenebilirler. Yani kurulan iletişim bireyleri korkmasını engeller, iyileştirir ve rahatlatır.
- Depremden korkan bireyler mutlaka bir profesyonel psikolojik destek alması gerekmektedir. Aksi takdirde bireyler bu süreci kolay bir şekilde atlatamaz.
Deprem Korkusu Tedavi Yöntemleri
Deprem her bölgede olabilir. Deprem her bölgede olabildiği gibi bireylerde bu depremden etkilenerek deprem korkusunu tetiklemiş olabilir. Bireyler depremlerde sevdiklerini kaybedip büyük bir acı yaşadıklarından dolayı da bu durumu aşamamış olabilir.
Bireylerin deprem korkusundan kurtulabilmeleri için uygulanan iki yöntem vardır. Bunlardan ilki ilaç tedavisidir. İlaç tedavisi genel olarak deprem fobisi çok ilerlemiş bireylerde gözükür. Yani deprem fobisi ilerleyen bireylerin psikiyatri aracılığıyla birlikte ilaç tedavisi uygulanarak deprem korkusu yenilmeye çalışılır. Bir diğer yöntem ise bilişsel- davranışçı psikoloji anlayışıdır. Bu anlayışla birlikte ise bireylerin üzerindeki deprem korkusunun neden oluştuğuna bakıldıktan sonra o düşüncelerin yerine genel olarak yerini gerçek düşünceler yerleştirilir.
Hastalık çok ilerlemediyse de aracılığıyla birlikte de hastalar üzerinde konuşma terapisi uygulanarak deprem etkisi bir nebze de olsa azaltılmaya çalışılır. Bireylerinde bu sorun hakkında çaba göstermeleri gerekir ve mutlaka iyileşeceğine dair inancının olması gerekir.