Pamukkale / Denizli

Mehmetçik Mah. 2622 Sk. No:2 Daire: 3 Altınyaprak Apartman

Psikolojide Rüyanın Anlamı

Psikolojide Rüyanın Anlamı

Bilinçdışı istek ve arzular, rüya ve hayaller yoluyla deşarj yolu bulabilir. Rüyalar şifrelerle donatılmış mesajlar içerir. Her şeyden önce rüya fizyolojik bir fenomen ve ihtiyaçtır. Normal bir sekiz saatlik uyku periyodunda her birey ortalama her biri 15–20 dakika süren üç ya da dört rüya görebilir. Sekiz saatlik bir uykunun her iki saatlik döneminde rüyalı bir döneme girilir. Uyuyan bir bireyin rüya görüp görmediği, onu gözleyen biri tarafından farkedilir. Rapid Eye Movement (Rem), göz kürelerinin hızlı hareketlerine verilen isimdir. Uyku esnasında, gözler kapalıyken göz kapaklarının altındaki göz küreleri hareket etmeye başladığında birey rüyalı döneme girmiş demektir. Göz küreleri hareket ettiği müddetçe (ortalama 15–20 dakika) rüya da devam etmektedir. Tam bu esnada uyandırılan bir birey rüya gördüğünü ifade eder.

Uyanıkken Halüsinasyon Görmek

Yapılan laboratuar çalışmalarında, uyuyan bireylerin Rem dönemlerine girdiklerinde uyandırılmaları halinde Rem’siz bir uyku temin edilmiştir. Ertesi günkü takiplerinde bir gün önce rüya gördürülmeyerek uyutulan bireylerin, o gün Rem dönemlerinin iki kat arttığı tespit edilmiştir. Şayet bireyler devam eden günlerde rüyasız bırakılırsa normal bir uyku durumuna geçtiklerinde Rem dönemleri bütün eksiklikleri kapatacak kadar uzamaktadır. Rem dönemi uzun süreli engellendiğinde bireylerin gündüz uyanık iken hayal gördükleri, halüsinasyon yaşadıkları tespit edilmiştir. Bu durum her sağlıklı insanda ortaya çıkabilmektedir. Hâlbuki uyanık iken halüsinasyon görmek psikotik bir bozukluktur, uzman bir psikolog ile tedavisi mümkündür. Bu da rüya görmenin insanın vazgeçemeyeceği fizyolojik bir ihtiyacı olduğunu ortaya koyar.

Rüyanın Psikolojideki Yeri

Bir takım araştırmacılara göre rüyalar anlamsız, bağlantısız ve rasgele oluşan düşünce ve imaj akımlarıdır; hiçbir anlamı ve özelliği yoktur. Psikolojik yaklaşımlarda ise rüyalar farklı farklı değerlendirilebilmektedir. Davranışçı yaklaşım tarzına göre rüyalar, gün boyunca devam eden refleks kalıplarının izdüşümlerinin oluşturulması, netleştirilmesi ve hafıza kayıtlarının alınması ile ilgiliyken; bilişsel yapıda rüyalar bireyin kognisyonlarının aktif olarak çalıştığı ve sistemin yerleştirildiği bir süreci ifade etmektedir. Psikoanaliz ise olay çok farklı bir perspektifte ve içerikte ele alınmaktadır. ‘Rüyalar kral yoludur,’ Freud. “Freud” böyle demektedir. Rüyalar bilinçdışında deşarj olmaya çalışan dürtülerin üstü örtülü bir biçimde, bazen çok özel simgelerle bazen çok özel şifrelenmiş kodlarla deşarj olmasını temin eden bir yapıdır. Bilindiği gibi ruhsal aygıtımızda deşarj olmaya çalışan güçler ile bunları engellemeye çalışan güçler arasında büyük bir savaş söz konusudur. Bu savaşta zaman zaman engelleyici güçler olaya hâkim iken zaman zaman da deşarj olmaya çalışan güçler hâkim olmaktadır. Engelleyici güçlerin yoğun ve fazla olduğu durumlarda dürtülerin aşırı oranda bastırılması ve deşarj yolu bulamaması iç dünyamızda bulantı ve sıkıntıya sebep olur. Bulantı ve sıkıntının artması bir patlamanın veyahut da bir patolojinin öncü belirtileridir. İçeride birikmiş olan bu enerji, bir şekilde deşarj edilmelidir. Rüyalar bunu temin eden temel mekanizmalardır. Rüyalar vasıtasıyla bu dürtüler, öncelikle açık bir şekilde deşarj yolu bulur ve kendilerini ifade ederler. Ancak dürtülerin bu şekilde açıkça ifade edilmesi ego ve süperego güçleri tarafından kabul edilemez bulunursa sansür mekanizmaları devreye girebilir.
Psikoanaliz, sansür mekanizmalarının hangi aşamada, ne tür yöntemlerle ve nasıl faaliyete geçtiğini inceler ve bu sistemi deşifre etmeye çalışır. Bu andan itibaren hikâye tamamen farklılaşmaktadır. Bir dürtü rüyada, fincancı katırlarını ürkütmeden kendine deşarj yolu bulmalıdır. Bu da çok zor ve zahmetli bir şeydir. Dürtü hem kendini ifade edecek hem deşarj yolu bulacak hem de egoyu, gerçekliği ve süperegoyu rahatsız etmeyecektir. İşte olmayacak olan bu işi, rüyalar çok başarılı bir şekilde gerçekleştirebilmektedir. Dürtünün kendini açıkça ifade etme derecesiyle, engelleyici güçlerin engelleme derecesi veya yargılama dereceleri arasında zıt bir korelasyon vardır. Engelleyici güçlerin kabullenilme oranı yükseldiği oranda rüyanın içindeki dürtü kendini daha açık bir şekilde ortaya koyarken; engelleyici güçlerin yargılayıcı ve bastırıcı tarafları yükseldikçe dürtünün rüyadaki temsilcisinin şekil değiştirmesi, kılıf değiştirmesi ve kendisini saklama oranı o derece artmaktadır.

Rüyanın ilkeleri

Rüyalar, az malzemeyle çok şey anlatarak ekonomiklik ilkesi vardır. Simgesel ifadede birden çok duygu ve içsel çatışma ifade edilebilir. Rüyanın flu kısımları önemlidir. Rüyanın hassas kısımları flu olarak, cüruflarla saklanır. Fluluk arttıkça tehlikenin şiddeti de artar. Kişiye çok alakasız görünen yerler, önemli yerleri işaret eder. Bilinçdışı rüyada öfke ve sevgi objelerini aynı figure üzerine yansıtabilir. Sevdiği bir kişiyi kaybetmek gibi. Rakam ve isimlerin kişinin iç dünyasında çağrışımları vardır. Tehlike arz eden nesne bütün olarak algılanabilir. Bütünün parçalanması istenilebilir. Rüyada figürler yer değiştirebilir. Rüyada esas veya özü gizlemeye yönelik çeşitli figürler çeşitli figürlerin yerine geçer. Tabağı eline alan adam gibi.

Psikodinamik Psikolojide Bazı Rüyaların Simgesel Anlamları

  • Kaçış rüyaları otoriteden korkulan nesneyi açıklar. Aynı şekilde vurmak isteyip de vuramamak da içsel dünyadaki ödipal çatışmanın ifadesi olabilir.
  • Ev rüyaları genellikle kendilik tasarımını simgeler. Evin nasıl olduğu önemlidir. Korunaklı/korunaksız, dışarıdan görülen endişeli ev gibi.
  • Otomobil veya araç rüyaları kişiliği, kimliği ve yaşanan süreci simgeler. Kullanılan araç türü, aracı kullananın kim olduğu süreci yönetenleri belirler. Terapi sürecinde aracın değişimi, onarımı simgeler.
  • Doğum rüyaları kişi kendiliğini doğurmaktadır. Yeni bir benlik oluşturmaktadır.
  • Rüyaların zaman dışılığı gelecekte olması beklenen durumu bekleletmemek istemesi olabilir.
  • Rüyadaki her figür kişinin kendilik parçasıdır.

 

0 0 Puanlar
Puanlayın
0
Düşüncelerinizi çok isterim, lütfen yorum yapın.x
()
x
Konuşma Başlat
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
İmago Psikoloji Destek Hattı
Merhaba, size nasıl yardım edebiliriz?